Tác hại của nhiễm độc chì – Mối nguy hiểm âm thầm khó lường

Ngộ độc chì là hiện tượng cơ thể tích tụ chất độc từ kim loại chì

Nhiễm độc chì đang trở thành mối lo ngại lớn đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ mức độ nguy hiểm của kim loại độc hại này. Vậy tác hại của nhiễm độc chì cụ thể là gì? Hãy cùng Công ty thu mua Phế Liệu Thành Long tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Ngộ độc chì là gì?

Ngộ độc chì là hiện tượng cơ thể tích tụ chất độc từ kim loại chì sau khi tiếp xúc qua các hoạt động lao động hoặc sinh hoạt thường ngày. Trong giai đoạn đầu, người bị nhiễm có thể cảm thấy đau đầu, khó ngủ, buồn nôn vào buổi sáng hoặc đêm khuya, dễ nổi cáu và giảm khả năng tập trung.

Một số biểu hiện khác có thể bao gồm rối loạn tiêu hóa như táo bón hoặc tiêu chảy, đau nhức cơ thể và suy giảm ham muốn. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, các triệu chứng sẽ ngày càng nghiêm trọng và kéo theo những hậu quả lâu dài cho sức khỏe.

Ngộ độc chì là hiện tượng cơ thể tích tụ chất độc từ kim loại chì
Ngộ độc chì là hiện tượng cơ thể tích tụ chất độc từ kim loại chì

Ngộ độc chì được phân thành hai nhóm chính:

  • Nhiễm chì hữu cơ
  • Nhiễm chì vô cơ

Loại hữu cơ thường bắt nguồn từ tiếp xúc với xăng dầu pha chì, trong khi loại vô cơ phổ biến hơn, thường xuất hiện trong quá trình sản xuất hoặc khi sử dụng các vật dụng có chứa chì trong sinh hoạt hằng ngày.

Chì vào cơ thể bằng cách nào?

Chì có thể xâm nhập vào cơ thể con người qua nhiều con đường khác nhau trong đời sống hằng ngày mà ít ai để ý. Dưới đây là những cách phổ biến mà chì có thể thâm nhập và tích tụ gây hại cho sức khỏe:

Thông qua hệ hô hấp

Chì có thể đi vào cơ thể qua đường thở khi con người hít phải khí thải ô nhiễm, bụi mịn chứa chì hoặc hơi có chứa kim loại độc hại này.

Ở trẻ em, nguy cơ nhiễm độc cao hơn do hệ hô hấp chưa phát triển toàn diện, diện tích tiếp xúc khí quản lớn hơn theo tỉ lệ cân nặng và lượng không khí hít vào mỗi đơn vị trọng lượng cơ thể cũng nhiều hơn. Ngoài ra, khả năng lắng đọng chì trong phổi trẻ em được ghi nhận cao gấp khoảng 2,7 lần so với người lớn.

Thông qua hệ hô hấp
Thông qua hệ hô hấp

Xem thêm: Rác thải công nghiệp là gì? Phân loại rác rác thải công nghiệp trên thị trường

Thông qua hệ tiêu hóa

Chì có thể xâm nhập vào cơ thể con người thông qua ăn uống, đặc biệt trong trường hợp vệ sinh cá nhân không đảm bảo, ví dụ như đưa tay bẩn lên miệng.

Trẻ em dễ bị nhiễm độc hơn do có thói quen đưa các vật dụng vào miệng, bao gồm cả đồ chơi hoặc vật chứa chì. Tỷ lệ hấp thu chì từ thức ăn ở trẻ có thể lên tới 40-50%, trong khi người trưởng thành chỉ hấp thụ từ 10-15%. Khi chế độ ăn thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu sắt, canxi hoặc kẽm, cơ thể sẽ có xu hướng hấp thu nhiều chì hơn qua đường tiêu hóa.

Tiếp xúc qua da

Một số chế phẩm thuốc nam không được kiểm soát chất lượng có thể chứa oxit chì, một dạng chì có khả năng thấm qua da.

Ở trẻ em, tỉ lệ diện tích bề mặt da trên mỗi kilogram trọng lượng lớn hơn người lớn, vì vậy khả năng hấp thụ các chất độc hại qua da, bao gồm cả chì, cũng cao hơn đáng kể.

Qua nhau thai và qua sữa mẹ

Chì có thể vượt qua hàng rào nhau thai và truyền từ cơ thể mẹ sang thai nhi, khiến bào thai bị phơi nhiễm ngay từ trong tử cung. Lượng chì trong máu của trẻ sơ sinh thường chiếm khoảng 80% lượng chì có trong máu người mẹ.

Bên cạnh đó, chì còn có thể bài tiết qua sữa mẹ và gây ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ nhỏ đang bú. Tuy nhiên, con đường truyền nhiễm qua sữa mẹ hiện vẫn đang được các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu để làm rõ mức độ nguy hiểm.

Qua nhau thai và qua sữa mẹ
Qua nhau thai và qua sữa mẹ

Các tác hại của nhiễm độc chì có thể bạn chưa biết

Chì là một kim loại nặng cực kỳ độc hại, có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến nhiều cơ quan trong cơ thể nếu tiếp xúc trong thời gian dài. Dưới đây là những hậu quả do nhiễm độc chì mà nhiều người vẫn chưa thực sự nhận thức đầy đủ:

Ảnh hưởng đến hệ thần kinh

Chì gây hại nghiêm trọng đến hệ thần kinh bằng cách làm tổn thương và tiêu diệt các tế bào thần kinh. Khi tích tụ trong cơ thể, chì kích thích hệ thần kinh trung ương, dẫn đến các triệu chứng như đau đầu, giảm trí nhớ, mất ngủ và rối loạn hành vi. 

Ngoài ra, dây thần kinh ngoại biên cũng bị ảnh hưởng, gây tê bì, yếu cơ hoặc liệt. Trẻ em đặc biệt dễ bị tổn thương do hệ thần kinh chưa hoàn thiện.

Ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn

Chì làm rối loạn quá trình tạo máu bằng cách cản trở tổng hợp hemoglobin, dẫn đến thiếu máu. Nó cũng làm giảm tuổi thọ của hồng cầu, khiến cơ thể mất dần khả năng vận chuyển oxy.

Người bị nhiễm chì thường cảm thấy mệt mỏi, da xanh, chóng mặt và dễ bị ngất. Thiếu máu kéo dài do nhiễm chì nếu không được phát hiện sớm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn
Ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn

Tác động lên thận

Thận là một trong những cơ quan đầu tiên chịu ảnh hưởng khi cơ thể nhiễm chì. Chì làm tổn thương các đơn vị lọc của thận, khiến chức năng bài tiết và lọc chất độc bị suy giảm.

Bên cạnh đó, nó cản trở quá trình thải axit uric qua nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích tụ axit uric trong máu, đây là nguyên nhân phổ biến gây bệnh gout. Tình trạng này nếu kéo dài có thể dẫn đến suy thận mạn tính.

Ảnh hưởng đến hệ tim mạch

Tiếp xúc lâu dài với chì có thể gây tăng huyết áp và làm rối loạn chức năng của hệ tim mạch. Chì khiến các mạch máu co bóp mạnh hơn, làm tăng sức cản ngoại vi và gây áp lực lên tim.

Tình trạng này làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các bệnh tim mạch khác. Những người có tiền sử cao huyết áp càng dễ bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn nếu nhiễm độc chì.

Ảnh hưởng đến hệ tim mạch
Ảnh hưởng đến hệ tim mạch

Tác hại đối với khả năng sinh sản

Chì là một trong những yếu tố gây rối loạn chức năng sinh sản ở cả nam và nữ. Ở nam giới, nó làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng, ảnh hưởng đến hình dạng và khả năng di chuyển của chúng.

Ở nữ giới, chì ảnh hưởng đến trứng và có thể gây khó khăn trong việc thụ thai. Đồng thời, nó cũng gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt và khả năng mang thai khỏe mạnh.

Ảnh hưởng đến thai nhi

Phụ nữ mang thai nếu nhiễm chì có thể truyền chất độc này cho thai nhi thông qua nhau thai. Chì gây cản trở quá trình phát triển của bào thai, làm tăng nguy cơ sinh non, sảy thai hoặc trẻ sinh ra bị dị tật như hở hàm ếch, u máu, u lympho.

Ngoài ra, sau khi sinh, trẻ còn có nguy cơ mắc các vấn đề về phát triển thần kinh, chậm nói, giảm trí tuệ. Mẹ nhiễm chì cũng có thể gây dị dạng cho con.

Ảnh hưởng đến thai nhi
Ảnh hưởng đến thai nhi

Tác động lên hệ nội tiết

Chì ảnh hưởng đến hệ nội tiết bằng cách gây rối loạn chức năng của các tuyến quan trọng như tuyến giáp, tuyến yên và tuyến thượng thận. Ở trẻ nhỏ, tình trạng nhiễm chì có thể làm giảm sản xuất hormone tăng trưởng và các hormone chuyển hóa.

Nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển về thể chất và tinh thần. Ở người lớn, rối loạn nội tiết do chì có thể gây mệt mỏi, rối loạn chuyển hóa và giảm ham muốn.

Ảnh hưởng đến hệ xương

Chì có thể tích tụ lâu dài trong xương và gây ức chế quá trình tạo xương mới. Điều này làm mất cân bằng giữa hoạt động của các tế bào hủy xương và tạo xương, dẫn đến xương yếu, dễ gãy và chậm phát triển.

Ở trẻ em, nhiễm độc chì có thể khiến xương phát triển không bình thường, làm giảm chiều cao và ảnh hưởng đến hình dáng cơ thể. Quá trình phục hồi xương cũng bị kéo dài nếu có chấn thương.

Ảnh hưởng đến hệ xương
Ảnh hưởng đến hệ xương

Xem thêm: Hợp kim nhôm là gì? Tính chất & Ứng dụng của nhôm hợp kim

Tác động đến hệ tiêu hóa

Một trong những triệu chứng sớm của ngộ độc chì là rối loạn tiêu hóa. Chì gây co thắt các cơ trong đường ruột, dẫn đến đau bụng, táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài. Người bệnh thường cảm thấy khó chịu ở vùng bụng, chán ăn và sút cân. Ở trẻ em, tình trạng này có thể khiến cơ thể thiếu dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần.

Nhìn chung, tác hại của nhiễm độc chì ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người, đặc biệt là trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Việc nhận biết và phòng tránh nguy cơ phơi nhiễm là điều vô cùng cần thiết. Nếu bạn cần xử lý hoặc thu mua phế liệu chứa chì an toàn, hãy liên hệ Phế Liệu Thành Long – đơn vị uy tín, chuyên nghiệp hàng đầu.

Tác giả: Nguyễn Văn Kim

Nguyễn Văn Kim- CEO của Công Ty Thu Mua Phế Liệu Thành Long chuyên thu mua phế liệu.

Tác giả phụ trách chuyên môn viết bài chia sẻ kiến thức mang đến những thông tin hữu ích cho bạn đọc.