Quảng Ninh có nhà máy điện tử, linh kiện tại KCN Đông Mai, Sông Khoai, Việt Hưng cùng hệ thống nhiệt điện, mỏ than với nhiều tủ điện, bo điều khiển. Thiếc hàn, xỉ thiếc và bo mạch thay thế được Thành Long thu gom theo lô. Phế Liệu Thành Long nhận thu mua thiếc phế liệu Quảng Ninh, phân tích hàm lượng tại chỗ và thanh toán ngay.
Quảng Ninh: nơi thiếc phế liệu nằm trong máy móc nặng
Ở hầu hết các tỉnh đồng bằng, nhắc tới thiếc phế liệu là nghĩ tới dây chuyền điện tử. Quảng Ninh thì khác. Tỉnh giữ nguyên địa giới sau đợt sắp xếp năm 2025 này là trung tâm than của cả nước, có chuỗi nhà máy nhiệt điện Quảng Ninh, Uông Bí, Mông Dương, Cẩm Phả, hệ thống cảng biển Cái Lân, Cẩm Phả, các nhà máy đóng và sửa chữa tàu, cùng ngành du lịch quy mô lớn quanh vịnh Hạ Long, Vân Đồn. Thiếc ở đây phần lớn không nằm trong bo mạch mà nằm trong máy móc nặng: bạc lót ổ trục, mối hàn két làm mát, tiếp điểm, đầu cốt mạ thiếc của hệ thống điện mỏ.
Song song, các KCN mới như Đông Mai, Bắc Tiền Phong, Sông Khoai ở khu vực Quảng Yên, KCN Việt Hưng, Cái Lân ở Hạ Long, KCN cảng biển Hải Hà và KCN Hải Yên ở Móng Cái đang đón thêm các dự án sản xuất linh kiện, điện tử, dệt sợi. Dòng thiếc điện tử vì thế cũng bắt đầu hình thành. Bài viết này đi theo từng ngành kinh tế chủ lực của Quảng Ninh để chỉ ra thiếc nằm ở đâu và nên bán thế nào.
Ngành than: babbit, thiết bị điện mỏ và tủ điều khiển
Bạc lót trong thiết bị mỏ
Máy nghiền, sàng tuyển, quạt gió chính, máy bơm thoát nước mỏ, tời trục, băng tải công suất lớn đều dùng ổ trượt có lót hợp kim babbit. Babbit gốc thiếc có hàm lượng thiếc cao, pha antimon và đồng, chịu tải và chống mài mòn tốt. Sau một thời gian vận hành, lớp babbit mòn, nứt, bong, cần thay hoặc đúc lại. Bạc lót thay ra là một trong những nguồn thiếc có giá trị cao nhất ở Quảng Ninh, nhưng thường bị bán chung với sắt thép hoặc tính như chì.
Thiết bị điện phòng nổ
Mỏ hầm lò dùng thiết bị điện phòng nổ: khởi động từ, aptomat, biến áp khoan, tủ điều khiển. Bên trong có tiếp điểm, thanh cái mạ thiếc, bo điều khiển, đầu cốt. Khi thanh lý, vỏ thép phòng nổ tính theo sắt thép, phần bên trong được tách để tính riêng đồng và bo mạch.
Trạm điều khiển và hệ thống giám sát
Các mỏ hiện đại có hệ thống quan trắc khí mỏ, giám sát tập trung, thông tin liên lạc trong hầm. Thiết bị thay thế chứa nhiều bo mạch, cảm biến.
Các doanh nghiệp ngành than thường thanh lý tài sản theo quy trình chặt chẽ qua hội đồng, đấu giá hoặc chào giá. Thành Long tham gia theo đúng quy trình, chỉ thu mua khi có quyết định thanh lý và hợp đồng rõ ràng.
Ngành nhiệt điện: thiếc trong tuabin, máy phát và hệ thống điều khiển
Chuỗi nhà máy nhiệt điện ở Uông Bí, Hoành Bồ cũ, Cẩm Phả, Mông Dương có các tổ máy công suất lớn. Ổ đỡ tuabin và máy phát dùng bạc lót babbit gốc thiếc kích thước lớn. Bơm cấp nước, quạt khói, quạt gió, máy nghiền than cũng dùng ổ trượt lót babbit. Mỗi đợt đại tu tổ máy, một lượng bạc lót được thay hoặc đúc lại lớp babbit, phần babbit cũ được thu hồi.
Ngoài ra, hệ thống điều khiển phân tán, thiết bị bảo vệ rơ le, đo lường được nâng cấp theo chu kỳ, tạo ra lô bo mạch và thiết bị điện tử đáng kể. Thành Long phân loại babbit theo gốc thiếc và gốc chì bằng thiết bị phân tích thành phần, phân loại bo mạch theo cấp, báo giá riêng từng nhóm.
Cảng biển và đóng tàu: môi trường biển và thiếc
Sửa chữa và đóng tàu
Các nhà máy đóng tàu, sửa chữa tàu ở khu vực Hạ Long, Quảng Yên, Cẩm Phả, cùng hàng trăm xưởng nhỏ sửa tàu du lịch, tàu cá, tàu vận tải ven biển. Động cơ diesel tàu thủy dùng bạc lót trục khuỷu, bạc biên, bạc trục chân vịt có lớp babbit hoặc hợp kim đồng thiếc. Két làm mát, bình ngưng, ống trao đổi nhiệt có mối hàn thiếc. Hệ thống điện tàu có đầu cốt, thanh cái mạ thiếc để chống ăn mòn trong môi trường nước mặn.
Cảng và thiết bị bốc xếp
Cảng Cái Lân, cảng Cẩm Phả và các cảng chuyên dùng than có cẩu, băng tải, máy bốc xếp, hệ thống điều khiển. Thiết bị nâng hạ có hộp số, ổ trượt, động cơ, tủ điều khiển; khi thay thế đều có thành phần thiếc trong bạc lót và bo mạch.
Ăn mòn và giá trị thu hồi
Thiếc và hợp kim thiếc ở môi trường biển thường bị phủ một lớp oxit, muối bám. Điều này không làm mất giá trị thiếc bên trong, nhưng làm tăng tạp chất khi cân. Chủ hàng nên rửa sơ bằng nước ngọt, để khô, loại bỏ dầu mỡ bám dày trước khi bán. Bạc lót còn dính dầu nhiều sẽ bị trừ phần dầu mỡ khi định giá.
Ngành du lịch, dịch vụ ở Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái
Hạ Long, Bãi Cháy, Tuần Châu, Vân Đồn, Móng Cái, Cô Tô có hàng trăm khách sạn, khu nghỉ dưỡng, du thuyền. Việc thay thế điều hòa, tivi, hệ thống âm thanh, thiết bị bếp, hệ thống điều khiển phòng tạo ra lượng lớn thiết bị điện tử thải. Du thuyền trên vịnh có máy phát điện, động cơ, hệ thống điện riêng, khi đại tu cũng có bạc lót, bo mạch, cáp mạ thiếc.
Với khách sạn và du thuyền, Thành Long nhận trọn lô, không yêu cầu tháo rời. Với du thuyền, việc tháo dỡ và vận chuyển từ bến được phối hợp với chủ tàu theo lịch neo đậu.
Các KCN mới: dòng thiếc điện tử đang hình thành
KCN Đông Mai, Bắc Tiền Phong, Sông Khoai ở khu vực Quảng Yên nằm sát cao tốc Hà Nội Hải Phòng Hạ Long và gần Hải Phòng, đang thu hút các dự án điện tử, linh kiện, vật liệu. KCN Cái Lân, Việt Hưng ở Hạ Long có các doanh nghiệp cơ khí, chế biến, linh kiện. KCN Hải Yên ở Móng Cái và KCN cảng biển Hải Hà gắn với dệt sợi, may mặc, sản xuất xuất khẩu.
Các nhà máy có dây chuyền điện tử phát sinh xỉ thiếc, dây hàn thừa, kem hàn quá hạn, bo lỗi. Thành Long áp dụng quy trình như ở các KCN điện tử miền Bắc: phân loại theo hợp kim, lấy mẫu xỉ có niêm phong, tiếp nhận kem hàn trong bao bì gốc, tiêu hủy bo lỗi có giám sát khi nhà máy yêu cầu.
Nhận diện babbit: hướng dẫn nhanh cho thủ kho và thợ
Vì babbit là nguồn thiếc quan trọng nhất ở Quảng Ninh, thủ kho và thợ bảo dưỡng nên biết vài cách nhận diện sơ bộ:
- Babbit là lớp kim loại trắng, mềm hơn thép rất nhiều, bám bên trong vỏ bạc bằng thép hoặc đồng.
- Babbit gốc thiếc có màu sáng bạc, bề mặt cắt mịn; babbit gốc chì xám hơn, mềm hơn.
- Babbit nóng chảy ở nhiệt độ thấp, có thể tách khỏi vỏ thép bằng nhiệt tại cơ sở có thiết bị phù hợp.
- Bản vẽ, hồ sơ kỹ thuật của thiết bị thường ghi mã hợp kim lót ổ, nên lưu lại khi thanh lý.
Phân biệt gốc thiếc hay gốc chì bằng mắt chỉ là sơ bộ. Thành Long dùng thiết bị phân tích thành phần ngay tại chỗ khi lô hàng có giá trị, ghi kết quả vào biên bản.
Hồ sơ khi thanh lý tại doanh nghiệp lớn
Phần lớn nguồn thiếc giá trị ở Quảng Ninh thuộc về doanh nghiệp có vốn nhà nước hoặc doanh nghiệp lớn. Việc thanh lý cần hồ sơ đầy đủ:
- Quyết định thanh lý tài sản, vật tư của cấp có thẩm quyền.
- Danh mục chi tiết kèm khối lượng dự kiến, ảnh chụp.
- Hồ sơ mời chào giá hoặc thông báo đấu giá nếu có.
- Hợp đồng mua bán phế liệu ghi rõ phương pháp cân, lấy mẫu, tính giá.
- Biên bản cân, biên bản bàn giao có xác nhận của các bên.
- Hóa đơn và chứng từ thanh toán.
Thành Long chuẩn bị đầy đủ hồ sơ năng lực, giấy phép kinh doanh, cam kết bảo vệ môi trường để tham gia các đợt chào giá. Nhân sự vào khu vực mỏ, nhà máy điện, cảng đều được huấn luyện an toàn theo yêu cầu riêng của từng đơn vị.
Giá thiếc và tuyến thu mua Quảng Ninh
Giá thiếc phế liệu bám theo giá thị trường kim loại, cập nhật hằng ngày. Babbit gốc thiếc, thiếc thanh, dây hàn có giá trị cao; babbit gốc chì, xỉ thiếc, bo mạch được định giá theo hàm lượng và cấp. Doanh nghiệp có thể xem bảng giá phế liệu hôm nay để nắm xu hướng, sau đó gửi danh mục để nhận báo giá cụ thể.
Từ bãi Ngọc Hồi, xe đi cao tốc Hà Nội Hải Phòng và cao tốc Hải Phòng Hạ Long tới Quảng Yên, Hạ Long trong khoảng hai đến hai giờ rưỡi. Các điểm ở Cẩm Phả, Vân Đồn, Móng Cái đi tiếp theo cao tốc Hạ Long Vân Đồn Móng Cái. Lô nhỏ được ghép với các điểm ở Hải Phòng trên cùng tuyến; lô lớn từ đợt đại tu nhà máy điện, mỏ than được điều xe riêng, có xe cẩu khi cần.
Kinh nghiệm giữ giá trị thiếc cho đơn vị bảo dưỡng
Bộ phận cơ điện của các mỏ, nhà máy điện, cảng và xưởng tàu ở Quảng Ninh là nơi trực tiếp tháo ra bạc lót, thiết bị điện, bo mạch. Một vài thói quen nhỏ ở khâu này quyết định phần lớn giá trị thu về khi thanh lý:
- Khi thay bạc lót, ghi lại thiết bị nguồn và mã hợp kim trên phiếu bảo dưỡng, dán nhãn lên bạc.
- Để bạc lót babbit vào thùng riêng, không ném chung vào bãi sắt vụn ngoài trời.
- Gom phoi babbit, mẩu babbit thừa khi cạo rà ổ đỡ vào túi riêng thay vì quét bỏ.
- Bo mạch, thẻ điều khiển tháo ra để trong thùng khô, tránh nước mưa và bụi than.
- Dây thiếc, thanh thiếc thừa ở tổ điện giữ nguyên nhãn cuộn.
Ở các đơn vị lớn, lượng phoi và mẩu babbit thừa sau mỗi đợt rà ổ đỡ tưởng không đáng kể nhưng cộng dồn cả năm có thể thành lô thiếc có giá trị. Đưa các bước này vào quy trình bảo dưỡng là cách đơn giản để tăng khoản thu từ thanh lý mà không tốn thêm chi phí.
Lưu ý an toàn khi xử lý thiếc tại Quảng Ninh
- Không nấu babbit tại xưởng để tách vỏ nếu không có hệ thống hút khói, vì babbit gốc chì và antimon tạo khói độc.
- Thiết bị điện phòng nổ phải được cắt điện, kiểm tra trước khi tháo dỡ.
- Dầu bôi trơn bám trên bạc lót, dầu trong hộp số được thu gom riêng, chuyển cho đơn vị xử lý.
- Ắc quy của đèn mỏ, bộ lưu điện là nhóm phế liệu riêng, vận chuyển theo quy định.
Câu hỏi thường gặp
Bạc lót máy nghiền than mòn hết lớp lót có còn giá trị thiếc không?
Nếu lớp babbit đã mòn hết thì chủ yếu còn vỏ thép hoặc đồng, được tính theo nhóm tương ứng. Nếu còn lớp babbit, phần này được định giá theo hàm lượng thiếc.
Tàu du lịch đại tu máy có bán được bạc biên, bạc trục không?
Được. Bạc được kiểm tra thành phần, phân thành babbit, đồng thiếc hoặc vật liệu khác để báo giá phù hợp.
Thành Long có tham gia đấu giá phế liệu của doanh nghiệp ngành than không?
Có, theo hồ sơ mời và quy trình của doanh nghiệp, với đầy đủ hồ sơ năng lực.
Thiếc bám muối, oxit do môi trường biển có bị ép giá không?
Không ép giá, nhưng phần tạp chất được trừ hợp lý. Rửa nước ngọt và để khô trước khi bán giúp giảm phần trừ này.
Nhà máy ở KCN Đông Mai có được thu gom định kỳ không?
Có. Khu vực Quảng Yên gần Hải Phòng nên dễ ghép lịch thu gom theo tháng hoặc nửa tháng.
Có cần tách babbit khỏi vỏ trước khi bán không?
Không bắt buộc. Thành Long nhận nguyên bạc lót, phần vỏ và phần babbit được ước tính hoặc tách tại bãi để tính giá riêng.
Xem thêm thu mua phế liệu Quảng Ninh và thu mua thiếc phế liệu.
Bãi tập kết: KCN Ngọc Hồi, Thanh Trì, Hà Nội. Gửi ảnh và khối lượng qua Zalo để nhận báo giá nhanh.
